PELÝN OTU

 

 

Latince ismi : Artemisia absinthum

 

Bilimsel sýnýflandýrma

Alem:

Plantae

Bölüm:

Magnoliophyta

Sýnýf:

Magnoliopsida

Takým:

Asterales

Familya:

Asteraceae

Cins:

Artemisia

Tür:

A. absinthium

 

Pelin otu (Artemisia absinthium), Asteraceae familyasýndan Anadolu'da doðal olarak bulunun bir bitki türü. 120 cm'ye kadar uzayabilen bu bitki grimsi ya da beyazýmsý yeþil renkli, parçalý yapraklýdýr. Itýrlý bir bitkidir. Hekimlikle kullanýlýr. Genellikle akdeniz bölgesinde yetiþir. Sarý çiçekleri vardýr

 

Pelin Otu (Artemisia Absintium): Acý lezzetiyle iþtah açýcýdýr. Kuvvet verici, baðýrsak gazlarýný giderici flavon glikozitleri ile idrar söktürücü ayrýca ateþ düþürücüdür. Pelin otu tembel ve mide suyu azlýðý ile seyreden gastritli midelerde mide tonosunu ve salgýlarýný arttýrarak faydalý olur. Sindirimi zor olan besinlerin hazmýný kolaylaþtýrýr. Safra kesesi çalýþmasý ve safra yapýmýný arttýrýr. Tonik etkisiyle kan dolaþýmýný artýrdýðýndan vücuda zindelik verir. Bu sebeple ameliyat ve hastalýklarýn nekahat devirlerinde ve gripte direnci arttýrmak için verilir. Haricen vücuda sürülürse haþereleri uzaklaþtýrýr. Yine ayný amaçla giysi aralarýna ve evde çeþitli yerlere konulabilir.

 

Bileþikgiller familyasýndandýr. Anayurdu Avrupa olan; ülkemizde Kuzey, Ýç ve Güney Anadolu'da yabani olarak yetiþen çok yýllýk dayanýklý otsu bitkidir. 120 cm'ye kadar boylanabilen pelinin, ince tüylerle kaplý gövdesi kokulu, kabarýk çizgili ve gri-yeþil renklidir. Çok ince tüylerle kaplý grimsi ya da beyazýmsý yeþil, altý gri renkli ve kokulu olan yapraklarý çok parçalý ve almaþýk dizilidir. Temmuz-aðustos aylarýnda açan açýk sarý küçük çiçekleri salkýmlar oluþturur. Silindirik yapýlý yassý, küçük ve gri renkli meyvelerinin içinde kahverengimsi gri minik tohumlarý bulunur. Pelin döktüðü tohumlarýyla çoðalýr ya da sonbaharda alýnan gövde kalemleriyle çoðaltýlýr.

 

Pelinin küçük yapraklý dallarý özel kokulu ve çok acý lezzetlidir. Uçucu yað, absintin gibi acý maddeler, flavon ve pineni içerir. Eskiden bazý içkilere acý çeþni vermesi için katýlýrken 1908 yýlýndan beri bu þekilde kullanýmý yasaklanmýþtýr.

Pelin, geçmiþ yýllarda kurt düþürücü, adet söktürücü ve çocuk düþürücü etkilerinden yararlanýlmak üzere yüksek dozlarda kullanýlýrdý. Ancak, yapýlan dikkatli analizler, bitkinin zehirleyici ve sinir sistemini yýkýma uðratýcý etkilerini saptadýðýndan, bitkinin bu amaçlarla kullanýmý da terk edilmiþtir.

 

Týbbi Etkileri ve Kullanýmý

Günümüzde pelinin týbbi etkileri aþaðýda verilen yöntemle yararlý hale getirilmektedir:

• Bitkinin, içerdiði acý maddeler nedeniyle bedeni uyarýcý, iþtah açýcý ve sindirimi kolaylaþtýrýcý etkileri vardýr. Sindirim salgýlarýnýn nitelik ve nicelik yönünden yetersiz kaldýðý durumlarda kullanýlýr.
• Yüksek ateþ ve enfeksiyon durumlarýnda güçlü bir iyileþtiricidir.
• Bedeni güçlendirici tonik etkisi vardýr.
• Ýdrar söktürücüdür.

 

Bu durumlar için, pelinin yapraklarý ve çiçek açmýþ salkýmlarý, çiçekleri solduðu dönem olan yaz ortasý ve sonbahar baþý arasýnda toplanýp gölgelik ve havadar yerde kurutulur. 1-2 tatlý kaþýðý kuru karýþým üzerine 1 bardak kaynar su dökülerek 10-15 dakika süreyle demlendirilmeye býrakýlýr. Böylece hazýrlanan infüzyon, günde iki-üç kez birer bardak olarak içilebilir.

 

Tanýmý

Kökeni ve Yayýlýþý : Pelinin geniþ bir yayýlma alaný vardýr. Orjinali Avrupa'da Akdeniz bölgesinden Ýskandinav ülkelerine kadar yayýlýr. Ayný zamanda Kamboçya'dan ön Hindistan'a oradan Sibirya'ya ayný þekilde Orta ve Kuzey Amerika'da Meksika'dan Alaskaya'ya kadar yayýlmýþtýr.

 

Botanik Özellikleri : Pelin çok sýk rastlanýlan yabani olarak yetiþtiðinde çalý tipinde bir bitkidir. Parmak kalýnlýðýnda dallanmýþ açýk kahverengi kökler derinlere gider. Çok fazla dallanmýþ köþeli sap 200 cm kadar boylanabilir. Pamuksu tüylerle kaplýdýr.


Esas yapraklar 5-10 cm uzunlukta, kenarlarý hafif kývrýk, üst yüzü ekseriye koyu yeþil ve çýplak, alt yüzü beyaz lifli tüylüdür. Rozet yapraklar kýsa saplý, palmatififtir. Ayrýca 1-2 çift küçük yan yapraklar vardýr. En alttaki yapraklar çifttir. Orta ve üst yapraklar ise lifli ve palmatififtir. Bunlar rozet yapraklardan daha küçüktür.

 

Kapitilum uzunumsu yumurta þeklinde ve gri tüylüdür. Çiçek rengi sarý ve sarýmsý kahverengidir. Kenar çiçekler tamamen diþidir.
Uzunumsu meyvenin alt kýsmý sivri, 1.5-2 cm uzunluktadýr.

 

Kültürü

Ýklim ve Toprak Ýstekleri : Hemen her kültür topraðýnda özellikle besin maddelerince zengin yerlerde yetiþir. Kaliteli drog kireçce zengin yerlerden elde edilir. Özellikle iklim yönünden müþkülpesent deðildir.

 

Tohumluk : Ortalama tane aðýrlýðý gücünün % 75 olmasý gerekir. Çimlenme 10 gün sonra tamamlanýr. Çimlendirme sýcaklýðý 20 oC'dir. 5. yýl sonunda çimlenme gücü % 67-78 kaybolur.

 

Yetiþtirme Tekniði : Ön bitki için özel bir isteði yoktur. Üretim vegetatif veya generatif organlarla yapýlýr. Yastýk ve kasalara ekilen 20-50 gr tohumluk 1 da yer için yeterlidir. Direkt tarlaya ekimde 1 dekar yer için 800-1000 gr tohum yeterlidir. Sýra arasý 50 cm. olmalýdýr. Çelik üretiminde dikim 50x35 cm aralýkla yapýlýr.

Hasat : Drog herba için hasat çiçeklenme devresinde yapýlýr. Genellikle saplarýn ortasýndan yukarý kýsým kullanýlýr, alt kýsým yapraklar fazla deðerli deðildir. Ayný þekilde kaba yapraklarda uzaklaþtýrýlýr. Baharat olarak yalnýz henüz çiçeklerin tomurcuk olan salkým kýsmý kullanýlýr. Baharat kýsmýnda yapraklarýn bulunmamasý gerekir. Tohum hasadý için meyvelerin olgunluðunun iyi saptanmasý lazýmdýr. Zira kolaylýkla dökülme söz konusudur. Bu hem tohum kaybýna hem de orada yabani ot olarak sorun yaratmaya neden olur. kök hasadý Sonbaharda yapýlmaktadýr.

 

Kurutma : Kurutma tabii veya suni olarak yapýlýr.

 

Verim : Birinci yýl yeþil herba verimi genellikle çok azdýr. Ýkinci yýl oldukça yüksek verim alýnýr. Drog herba miktarý 300-500 kg/da arasýnda deðiþir. Plantaj 4-5 yýl kullanýlabilir. Tohum verimi çok varyasyon göstermektedir. Miktar 10-72 kg/da arasýnda deðiþir.

 

Hastalýk ve Zararlýlarý : En fazla zarar, Lygen lucorum yapmaktadýr. Moligethen spac. zararý sebep olmaktadýr.

 

Tüketimi

Kullanýlan Bitki Kýsmý : Radix Artemisia, Herba Artemisia

 

Etken Maddesi : Bitki % 0.003-0.2 arasýnda uçucu yað içermektedir. Uçucu yaðýn en önemli kýsmýný cineol oluþturmaktadýr. Bunun yanýnda Thujon, pinen gibi maddeler de vardýr.

 

Kullanýmý : Çiçekli dallarý kuvvet verici, uyarýcý olarak infüzyon veya hulasa halinde kullanýlýr.

 

 

Þifanýn bilinçli adresi:   www.herbalistatabay.com

www.bilgideposu.com

 

www.beyintedavisi.com